O ναός της Παναγίας στο Γιαλί Τσιφλίκ, Προύσας

ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΑΥΤΟ ΤHΣ ΠΡΟΠΟΝΤΙΔΑΣ ΗΡΘΑΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΟ ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙ ΠΑΓΓΑΙΟΥ ΠΟΛΛΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ

Τον Δεκαπενταύγουστο στο Γιαλί Τσιφλίκ της Προποντίδας ανάμεσα σε Τρίγλια και Μουδανιά γινόταν μεγάλο πανηγύρι…

Η εκκλησία βρισκόταν στα βόρεια του χωριού , πάνω ακριβώς από το ρέμα, με μια καταπληκτική θέα προς την θάλασσα της Προποντίδας . Το αρχικό κτίσμα ήταν παλιό , οι κάτοικοι το γκρέμισαν και το έχτισαν εκ νέου στα 1907.

Ήταν μεγάλος ναός με πλούσια διακόσμηση , στον οποίο λειτουργούσαν δύο ιερείς, ανάμεσα τους και ο Νεόφυτος Μαλακόζης , που μετά το 1922 εγκαταστάθηκε στην Πτολεμαΐδα του νομού Κοζάνης, και λειτουργούσε στον ναό του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου.

(Εικόνα 1 :Τα ερείπια της Παναγίας στο Γιαλί- Τσιφλίκ – Γιώργος Κοτζαερίδης – Ένα ταξίδι στην αντίπερα όχθη, στα χωριά της Προύσας
Εικόνα 2 : Το διάγραμμα της πλάγιας όψης της εκκλησίας στο Γιαλί – Τσιφλίκ –
Από την μεταπτυχιακή εργασία της Ersin AYDIN με θέμα «OTTOMAN PERIOD GREEK CHURCHES IN MUDANYA AND ITS VILLAGES»)

Μαρτυρία Βασίλειου Χατζηευστρατίου στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών ( Γιαλί – Τσιφλίκ Μ. Ασίας 1887 – Πτολεμαΐδα 1971 )

“Στο χωριό μας μια μόνο εκκλησία είχαμε , της Παναγίας . Γιόρταζε στις 15 Αυγούστου . Ήταν μεγάλη και χωρούσε ως 2000 ψυχές.

Πότε τη χτίσανε δεν θυμάμαι , πάντως έγινε στου παππού μου τον καιρό . Ήταν πέτρινη και με κεραμίδια σκεπασμένη. Από εικόνες και πολυέλαιους πλούσια στολισμένη από τις πολλές δωρεές των συγχωριανών μας .

“Τον Δεκαπενταύγουστο στο Γιαλί – Τσιφλίκ πραγματοποιούνταν μεγάλο πανηγύρι και σύμφωνα με το έθιμο ,όπως και σε άλλα χωριά της Προύσας, στήνονταν παλαίστρες με την συμμετοχή Ελλήνων και Τούρκων (Μπεχλιβάνηδες) από το χωριό, και την κοντινή περιοχή .

Η εκκλησία λεηλατήθηκε από τους τσέτες το 1914 , ενώ η ανοικοδόμησή της ξεκίνησε μετά το 1918 .

Έπειτα από την Μικρασιατική καταστροφή μετατράπηκε σε τζαμί , από τους καινούργιους κατοίκους του χωριού , μουσουλμάνους πρόσφυγες από την Μακεδονία, κι όταν αργότερα χτίστηκε νέο τέμενος τότε η εκκλησία αφέθηκε στην τύχη της .

Με τον καιρό ο ναός ισοπεδώθηκε , ενώ το εσωτερικό του χρησιμοποιούνταν ως πάρκινγκ . Σήμερα δεν υπάρχει τίποτα που να θυμίζει τον αλλοτινό ναό της Παναγίας στο Γιαλί – Τσιφλίκ …