5.000 ορφανά αγόρια έφερε στην Καβάλα η προσφυγιά

Η Near East στην Καβάλα και τη Δράμα [1]

ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΛΥΚΟΥΡΙΝΟΥ

Η φωτογραφική αναδρομή της Near East Foundation για τα 100 της χρόνια [2], περιλάμβανε και αυτή τη φωτογραφία στην περιοχή των Φιλίππων.

Φέρει χρονολογία 1923 και τη συνοδευτική πληροφορία ότι πρόκειται για ορφανά παιδιά που μετακινήθηκαν από κάποια ορφανοτροφεία της Ελλάδας στη Μακεδονία με σκοπό να εγκατασταθούν σε αγροκτήματα.

Η Καβάλα αποτέλεσε ένα από τα πιο σημαντικά κέντρα δράσης της Near East Relief στην Ελλάδα (μαζί με τη Σύρο, την Αθήνα, την Κόρινθο κ.ά.).

Στα μέσα του 1923 ήδη είχαν βρει καταφύγιο στην πόλη και στην ενδοχώρα της κάπου χίλια (1.000) ορφανά προσφυγόπουλα Ελλήνων και Αρμενίων της Μικράς Ασίας και δύο χιλιάδες (2.000) μέχρι το τέλος του 1923.

Τα μικρότερα παιδιά είχαν εισαχθεί στα ορφανοτροφεία, ενώ τα μεγαλύτερα είχαν τοποθετηθεί σε οικογένειες της υπαίθρου, με το πρόγραμμα «Τοποθέτησις ορφανών εις θέσεις αυτοσυντηρήσεως».

Κάποια ανέλαβαν εργασία ως μαθητευόμενοι σιδηρουργοί, υποδηματοποιοί, ξυλουργοί, φαναρτζήδες, ράφτες κ.ά., στην πλειονότητά τους όμως ασχολήθηκαν με τη γεωργία.

Σε έντυπο της Near East, του Σεπτεμβρίου 1923, εικονίζεται η αποβίβαση ορφανών παιδιών στην Καβάλα.

Σύμφωνα με τη λεζάντα, η ελληνική κυβέρνηση είχε παραχωρήσει μια έκταση καλλιεργήσιμης γης πλησίον της Καβάλας για 5.000 ορφανά αγόρια!

Οι στόχοι της οργάνωσης στην περιοχή δηλώνονται με σαφήνεια στα λογότυπα του παραρτήματός της στην Καβάλα («Αμερικανική Περίθαλψη Εγγύς Ανατολής – Τοποθέτησις ορφανών εις θέσεις αυτοσυντηρήσεως»), ακόμη και στις βεβαιώσεις και στα πιστοποιητικά της: «Πιστοποιούμεν ότι ο ορφανός […], διεσώθη εν Τουρκία υπό της Αμερικανικής Περιθάλψεως Εγγύς Ανατολής και μετεφέρθη εις την Ελλάδα υπό της Οργανώσεως και ετοποθετήθη εις το χωρίον Νικήσιανη του Πραβίου, προς εργασίαν, τελών υπό την επίβλεψιν της Οργανώσεώς μας». Σε άλλα έγγραφα αναφέρονται επίσης, εκτός από τη Νικήσιανη, η Καβάλα, η Δράμα, η Ελευθερούπολη (Πράβι), το Δοξάτο, η Χωριστή (Τσατάλτζα), η Αδριανή (Εδιρνετζίκ), η Προσοτσάνη, η Μεσορόπη, οι Ελευθερές, το Παλαιοχώρι.

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΥΚΟΥΡΙΝΟΣ

Ο Κυριάκος Λυκουρίνος γεννήθηκε στην Καβάλα το 1956. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ. και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στον κλάδο Νεότερης Ιστορίας στο ίδιο Πανεπιστήμιο.

Από το 1981 μέχρι το 1993 εργάστηκε στο Μέση Εκπαίδευση. Από το 1993 ήταν προϊστάμενος στα Γενικά Αρχεία του Κράτους – Αρχεία Ν. Καβάλας, μέχρι το 2013 που συνταξιοδοτήθηκε.

Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στην αρχειακή έρευνα και τη μελέτη της νεότερης και σύγχρονης ιστορίας της περιοχής Καβάλας.

Μελέτες του για θέματα της τοπικής ιστορίας ανακοινώθηκαν σε συνέδρια και δημοσιεύτηκαν σε συλλογικούς τόμους και περιοδικά.

Εργασίες του για αρχεία φορέων της περιοχής Καβάλας παρουσιάστηκαν σε επιστημονικές συναντήσεις των Γ.Α.Κ.