Χρυσόστομος Σμύρνης : Ο Εθνομάρτυς της Μικρασίας

ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΙΓΛΙΑ ΤΗΣ ΒΙΘΥΝΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΔΡΑΜΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΙΠΠΩΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΜΕ ΤΡΑΓΙΚΟ ΘΑΝΑΤΟ

Κορυφαία μορφή της Μικρασιατικής Καταστροφής υπήρξε ο τελευταίος Επίσκοπος Σμύρνης , Μητροπολίτης Χρυσόστομος Καλαφάτης .

Το μαρτύριο του είναι άρρηκτα δεμένο με τις τελευταίες στιγμές του Μικρασιατικού Ελληνισμού .

Γεννήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 1867 στην Τρίγλια της Βιθυνίας (επαρχία Προύσας) , στην Προποντίδα της Μικράς Ασίας .

Ήταν γιος του Νικολάου Καλαφάτη και της Καλλιόπης Λεμονίδου , οι οποίοι απέκτησαν συνολικά οκτώ παιδιά , τέσσερα αγόρια και τέσσερα κορίτσια .

Ο Χρυσόστομος εκδήλωσε νωρίς την επιθυμία του να γίνει κληρικός .

Οι γονείς του έγιναν αρωγοί στην επιθυμία του, πουλώντας ακίνητη περιουσία και στέλνοντάς τον οικότροφο στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης .

Αργότερα ο Μητροπολίτης Κωνσταντίνος τον χειροτόνησε διάκονο και τον προσέλαβε ως αρχιδιάκονο στη Μητρόπολη Μυτιλήνης και κατόπιν στη Μητρόπολη Εφέσου, όπου μετατέθηκε .

Την περίοδο 1902-1910 ήταν Μητροπολίτης Δράμας και Φιλίππων με σημαντική δράση στον Μακεδονικό Αγώνα και με πρωτοβουλίες για τη δημιουργία πολλών ελληνικών εκπαιδευτηρίων .

Στις 11 Μαρτίου 1910 ο Χρυσόστομος μετετέθη στη Σμύρνη , ως Μητροπολίτης Σμύρνης .

Στη Σμύρνη συνέχισε τους εθνικούς αγώνες .

Το πολύπλευρο έργο του επεκτάθηκε σε όλα τα επίπεδα της κοινοτικής ζωής – ποιμαντικό , εθνικό , κοινωνικό , εκπαιδευτικό, φιλανθρωπικό – με πρωτοποριακή πρωτοβουλία το μεγάλο κοινωνικό έργο δημιουργίας ευαγών ιδρυμάτων και αθλητικών εγκαταστάσεων για τη νεολαία .

Κατά τον πρώτο διωγμό των Μικρασιατών (επί Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου) βοήθησε πολλές οικογένειες με ναυλωμένα πλοία να διασωθούν σε ασφαλείς τόπους .

Παράλληλα , επικοινωνούσε συνεχώς με Οθωμανούς αξιωματούχους και εξηγούσε με συνεντεύξεις κι επιστολές για τον διωγμό των Ελλήνων της Ανατολής σε πρόσωπα στην Ελλάδα και το εξωτερικό .

Κατά τα έτη 1919 έως 1922 , οπότε και η περιοχή της Σμύρνης βρισκόταν υπό Ελληνική Διοίκηση , ο Χρυσόστομος αποτελούσε τον εθνάρχη του Μικρασιάτικου Ελληνισμού .

Μάλιστα ήταν ο εμπνευστής της «Μικρασιατικής Άμυνας» για τη δημιουργία αυτόνομου κράτους σε περίπτωση ήττας του ελληνικού στρατού .

Η κατάρρευση του Μικρασιατικού μετώπου τον Αύγουστο του 1922 απογοήτευσε τον Χρυσόστομο , ο όποιος αποδοκίμασε τα σχέδια των Μεγάλων Δυνάμεων για την απομάκρυνση του Ελληνικού στοιχείου από τη Μικρά Ασία , ενώ ταυτόχρονα ζητούσε έντονα από την Ελληνική Κυβέρνηση τρόπους , έως την ύστατη , ώρα για τη διάσωση του Ελληνισμού από την επερχόμενη σφαγή .

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τον ανακήρυξε Άγιο ως Ιερομάρτυρα .

Η μνήμη του «Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης και των συν αυτώ Αγίων Μικρασιατών αρχιερέων Γρηγορίου Κυδωνιών , Αμβροσίου Μοσχονησίων , Προκοπίου Ικονίου , Ευθυμίου Ζήλων καθώς και των κληρικών και λαϊκών που σφαγιάσθηκαν κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή » εορτάζεται την Κυριακή μετά την Ύψωσιν του Τιμίου Σταυρού (Σεπτέμβριος) .