Τι θα γίνει με τις εκταφές σορών από τον Covid;

ΟΙ ΣΩΡΟΙ ΔΕΝ ΑΠΟΣΥΝΤΙΘΕΝΤΑΙ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΟ

Ένα πρόβλημα που δημιουργήθηκε μέσα στην πανδημία εξακολουθεί να απασχολεί δήμους, κοιμητήρια και οικογένειες θανόντων από Covid-19, ακόμη και έξι χρόνια μετά την έναρξη της υγειονομικής κρίσης.

Οι ειδικές συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιούνταν οι ταφές, με τη χρήση στεγανών πλαστικών σάκων και πρόσθετων προστατευτικών μέτρων, φαίνεται ότι σε αρκετές περιπτώσεις επιβράδυναν σημαντικά τη φυσική διαδικασία αποσύνθεσης.

Το αποτέλεσμα είναι ότι, όταν άρχισαν οι εκταφές μετά την παρέλευση της προβλεπόμενης περιόδου, σε αρκετά κοιμητήρια διαπιστώθηκε πως η αποσύνθεση δεν είχε ολοκληρωθεί.

Έτσι, οι δήμοι αναγκάστηκαν να αναζητήσουν διαφορετικές λύσεις, από την αφαίρεση των πλαστικών καλυμμάτων και τον επανενταφιασμό μέχρι την παράταση της ταφής ή ακόμη και την προσπάθεια βελτίωσης των συνθηκών του εδάφους χωρίς νέο άνοιγμα των τάφων.

Το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε μία περιοχή. Κρήτη, Θεσσαλονίκη, Καβάλα και Βόλος έχουν καταγράψει πλέον συγκεκριμένες περιπτώσεις, με τις δημοτικές αρχές να καλούνται να διαχειριστούν ένα ζήτημα που συνδέεται άμεσα με τα πρωτόκολλα της περιόδου της πανδημίας.

Γιατί οι σοροί δεν έχουν αποσυντεθεί

Η εγκύκλιος που εκδόθηκε το 2024 για τις εκταφές επισημαίνει ότι ο χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση της αποσύνθεσης δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια, καθώς επηρεάζεται από παράγοντες όπως η σύσταση του εδάφους και οι συνθήκες ταφής.

Στην περίπτωση των θυμάτων Covid, όμως, υπήρχε ένας επιπλέον παράγοντας: τα ειδικά υγειονομικά πρωτόκολλα που εφαρμόζονταν κατά την ταφή.

Οι σοροί τοποθετούνταν σε προστατευτικούς, ανθεκτικούς και αδιάβροχους σάκους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρχαν επιπλέον μέτρα στεγανοποίησης.

Όταν άρχισαν οι εκταφές, διαπιστώθηκε σε ορισμένες περιοχές ότι η βιολογική διαδικασία δεν είχε προχωρήσει στον βαθμό που αναμενόταν.

Η εγκύκλιος προβλέπει ότι, όταν κατά την εκταφή δεν έχει ολοκληρωθεί η αποσύνθεση των μαλακών ιστών, πρέπει να ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία του κοιμητηρίου.

Ειδικά για τις σορούς θυμάτων Covid που εξακολουθούν να βρίσκονται μέσα σε αδιάβροχους σάκους, προβλέπεται αφαίρεση του σάκου και διαχείριση της σορού σύμφωνα με τους κανονισμούς των κοιμητηρίων.

Καβάλα: Περίπου 150 σοροί χρειάζονται νέα ταφή

Στην Καβάλα, το πρόβλημα έγινε εμφανές κατά τις εκταφές που πραγματοποιήθηκαν μετά την παρέλευση πέντε ετών.

Στα δημοτικά κοιμητήρια εντοπίστηκαν περίπου 150 περιπτώσεις όπου δεν είχε ολοκληρωθεί η αναμενόμενη αποσύνθεση. Σύμφωνα με την εισήγηση που εξετάστηκε από τα αρμόδια δημοτικά όργανα, οι σοροί παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό αδιάλυτες, γεγονός που αποδόθηκε στις συνθήκες ταφής και στη χρήση των ειδικών πλαστικών σάκων.

Η λύση που προτάθηκε ήταν η εκταφή, η αφαίρεση των πλαστικών καλυμμάτων και ο επανενταφιασμός, ώστε οι σοροί να παραμείνουν για τουλάχιστον έναν ακόμη χρόνο στο έδαφος και να ολοκληρωθεί η φυσική διαδικασία.

Η διαδικασία προβλέφθηκε να γίνει χωρίς οικονομική επιβάρυνση των οικογενειών, καθώς το ζήτημα προέκυψε από τα ειδικά μέτρα που είχαν εφαρμοστεί κατά την περίοδο της πανδημίας.

Το πρόβλημα ποικίλει

Το πρόβλημα, εμφανίζεται σε διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας με διαφορετικές μορφές διαχείρισης.

Στην Κρήτη επιλέχθηκε η παράταση του χρόνου ταφής, στην Καβάλα προωθήθηκε η αφαίρεση των πλαστικών καλυμμάτων και ο επανενταφιασμός, ενώ στη Θεσσαλονίκη και στον Βόλο οι δημοτικές υπηρεσίες εξετάζουν τρόπους αντιμετώπισης του ζητήματος με βάση τα ευρήματα των εκταφών.

Κοινός παράγοντας είναι τα ειδικά πρωτόκολλα ταφής της περιόδου Covid-19, τα οποία εφαρμόστηκαν για λόγους δημόσιας υγείας και σήμερα, χρόνια μετά, εξακολουθούν να επηρεάζουν τη διαχείριση των τάφων και τον προγραμματισμό των εκταφών.