Τα σπίτια στο Παγγαίο μύριζαν γιουφκάδες και τραχανάδες
ΟΠΩΣ ΤΑ ΠΑΛΙΑ ΚΑΛΑ ΧΡΟΝΙΑ
Οι γιουφκάδες (ή γιοφκάδες / πέτουρα) και ο τραχανάς αποτελούν τις πιο εμβληματικές, παραδοσιακές παρασκευές της ελληνικής υπαίθρου.
Κάθε Σεπτέμβρη οι νοικοκυρές παλιά στο Παγγαίο τέτοιο καιρό κι αφού τελειώναν με τα καπνά ετοίμαζαν τους γιουφκάδες και τον τραχανά της χρονιάς…
Ιδιαίτερα στη Θράκη, τη Μακεδονία και τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου, η παρασκευή τους στα τέλη του καλοκαιριού ήταν μια πραγματική ιεροτελεστία.
Οι γυναίκες μαζεύονταν στις αυλές, ζύμωναν, άνοιγαν φύλλα και άπλωναν τα υλικά σε σεντόνια για να στεγνώσουν στον ήλιο, εξασφαλίζοντας το φαγητό του χειμώνα.
Γιουφκάδες (Οι παραδοσιακές χειροποίητες χυλοπίτες)
Οι γιουφκάδες διαφέρουν από τις κοινές χυλοπίτες γιατί το φύλλο τους παραδοσιακά ψήνεται ελαφρώς στο σάτζι (μαντεμένια πλάκα) ή στην πλάκα της ξυλόσομπας πριν κοπεί, γεγονός που τους δίνει μια μοναδική, ελαφρώς καπνιστή γεύση.Τα υλικά της γιαγιάς: Φρέσκο πρόβειο ή αγελαδινό γάλα, πολλά χωριάτικα αυγά, σκληρό αλεύρι ή σιμιγδάλι και αλάτι.
Πώς γίνονταν παλιά: Αφού ανοιγόταν το ζυμάρι σε λεπτά φύλλα (πέτουρα), τα άφηναν να στεγνώσουν ελαφρώς στον ήλιο ή τα «θωράκιζαν» στη φωτιά.
Στη συνέχεια, τα τύλιγαν και τα έκοβαν σε τετράγωνα ή λωρίδες.
Παραδοσιακό μαγείρεμα: Βράζονται σε ζωμό κρέατος (κόκορα ή αρνιού) ή σερβίρονται απλά καυτοί με «καμένο» βούτυρο και μπόλικη ξερή μυζήθρα.
Παραδοσιακός Τραχανάς
Ο τραχανάς θεωρείται ένα από τα αρχαιότερα τυποποιημένα τρόφιμα του κόσμου και το απόλυτο «φαγητό των φτωχών» που έθρεψε γενιές.
Τα είδη:
Ξινός τραχανάς: Γινόταν με γάλα (ή γιαούρτι) που το άφηναν τις προηγούμενες ημέρες να ξινίσει φυσικά, ανακατεύοντάς το με σιτάρι (σπασμένο) ή αλεύρι.
Γλυκός τραχανάς: Φτιαχνόταν με ολόφρεσκο, γλυκό γάλα (συνήθως πρόβειο) χωρίς να υποστεί ζύμωση.
Νηστίσιμος / Ντοματένιος: Με χυμό από ώριμες ντομάτες, κρεμμύδια και μυρωδικά αντί για γαλακτοκομικά.
Το «τρίψιμο»: Η ζύμη έβραζε, κοβόταν σε κομμάτια και μόλις μισοστέγνωνε, οι γυναίκες την έτριβαν με τα χέρια τους πάνω σε ειδικές σήτες (κόσκινα) για να πάρει τη μορφή μικρών κόκκων.
Παραδοσιακό μαγείρεμα: Σούπα πηχτή με νερό ή επιπλέον γάλα, με μπόλικη ντόπια φέτα να λιώνει στο τέλος και καψαλισμένο ψωμί.
Related Posts
Τα γίδια… →
Ένα χρόνο μετά… →
Παρασκευάζοντας τα γιαγλίδικα μικρασιατικά γλυκά →
