Η “ανοιχτή βρύση” των αδέσποτων
ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΑΣ ΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ
Το πρόβλημα είναι πολιτικό. Το κίνητρο είναι ηθικό.
Με αφορμή την 4η Απριλίου παγκόσμια ημέρα αδέσποτων ζώων, αξίζει να σταθούμε όχι μόνο στο συναίσθημα αλλά και στην ουσία του προβλήματος.
Ένα απλό αλλά εύστοχο σχήμα, που πρόσφατα παρουσιάστηκε από τον Ιωάννη Γαϊτανάκη, αποτυπώνει την κατάσταση.
Μια ανοιχτή βρύση από την οποία παράγονται συνεχώς νέα αδέσποτα και μια διαρκής προσπάθεια σφουγγαρίσματος για να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες.
Η εικόνα αυτή δεν είναι απλώς περιγραφική. Είναι πολιτική.
Δεν υπάρχει “πρώτα” και “μετά”
Συχνά η συζήτηση τίθεται με την εξής σειρά, πρώτα να κλείσουμε τη βρύση (πρόληψη) και μετά να ασχοληθούμε με τη διαχείριση.
Στην πράξη, όμως, αυτά τα δύο πρέπει να συμβαίνουν ταυτόχρονα.
Η πρόληψη χωρίς σοβαρή διαχείριση δεν λειτουργεί.
Και η διαχείριση χωρίς πρόληψη καταρρέει.
Το ένα διαμορφώνει το άλλο.
Η ευθύνη είναι κρατική
Στην Ελλάδα, η ευθύνη για τη διαχείριση των αδέσποτων ανήκει πρωτίστως στους δήμους.
Και εδώ αναδεικνύεται το κρίσιμο ζήτημα της πολιτικής διάστασης του προβλήματος.
Σε μεγάλο βαθμό, οι δήμοι:
– δεν αξιοποιούν το θεσμικό πλαίσιο,
– δεν εφαρμόζουν συνεκτικές πολιτικές και
– συχνά λειτουργούν με βασικό κριτήριο την αποφυγή πολιτικού κόστους.
Έτσι, το πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται στη ρίζα του.Διαχειρίζεται επιφανειακά.
Ένα σύστημα χωρίς έλεγχο
Σύμφωνα με στοιχεία του υπ. Εσωτερικών και της Ειδικής Γραμματείας για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς, εκτιμάται ότι έως και 8 στα 10 δεσποζόμενα ζώα στη χώρα παραμένουν αχαρτογράφητα.
Αυτό σημαίνει ότι:
– δεν γνωρίζουμε ποιος είναι υπεύθυνος,
– δεν μπορούμε να ελέγξουμε την αναπαραγωγή και
– η εγκατάλειψη μένει χωρίς συνέπειες.
Η ανοιχτή βρύση δεν είναι, λοιπόν, απλώς μια μεταφορά.
Είναι ένα σύστημα που λειτουργεί χωρίς πραγματικό έλεγχο.
Ο νόμος υπάρχει. Εφαρμόζεται όμως;
Ο ισχύων νόμος (4830/21) θέτει σαφείς περιορισμούς στην αναπαραγωγή των δεσποζόμενων ζώων, επιτρέποντάς την μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και κατ’ εξαίρεση.
Αυτό δείχνει ότι ο ίδιος ο νομοθέτης έχει αναγνωρίσει την ένταση του προβλήματος.
Όμως, χωρίς συστηματική εφαρμογή, ο νόμος δεν αρκεί. Η απόσταση μεταξύ κανόνα και πράξης είναι σήμερα το πραγματικό πεδίο του προβλήματος.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο τεχνικό
Συχνά η λύση παρουσιάζεται ως τεχνική με περισσότερους ελέγχους, περισσότερα microchip, περισσότερα εργαλεία.
Αυτά είναι απαραίτητα. Αλλά δεν αρκούν.
Γιατί το πρόβλημα δεν είναι μόνο πώς ελέγχεις.
Είναι πώς αντιλαμβάνεσαι τη σχέση σου με το ζώο.
Εκεί βρίσκεται το ηθικό κίνητρο.
Μια κοινωνία που δεν αναγνωρίζει ευθύνη απέναντι στα ζώα, θα συνεχίσει να παράγει αδέσποτα, ανεξάρτητα από τα εργαλεία που διαθέτει.
Και τα ζώα που ήδη υπάρχουν;
Τα ζώα που ζουν σήμερα στον δρόμο δεν είναι ένα πρόβλημα προς εξάλειψη.
Είναι ζωντανά όντα που συνυπάρχουν μαζί μας.
Ο τρόπος που τα διαχειριζόμαστε δείχνει το επίπεδο του πολιτισμού μας και διαμορφώνει τη μελλοντική μας στάση.
Δεν πρόκειται μόνο για διαχείριση πληθυσμών.
Πρόκειται για σχέση συνύπαρξης.
Το πραγματικό διακύβευμα…
Δεν είναι μόνο πώς θα μειώσουμε τα αδέσποτα αλλά πώς αναλαμβάνουμε την ευθύνη για αυτά.
Η κλειστή βρύση δεν είναι απλώς αποτέλεσμα ελέγχου. Είναι αποτέλεσμα,
– συνέπειας,
– πολιτικής βούλησης και
– ηθικής στάσης.
Και ίσως αυτό είναι το πιο ουσιαστικό μήνυμα της ημέρας:
Το πρόβλημα είναι πολιτικό. Αλλά το κίνητρο για τη λύση του είναι βαθιά ηθικό.
το κείμενο βασίστηκε στα παρακάτω:
– Ελληνική Δημοκρατία. Νόμος 4830/2021: Νέο πλαίσιο για την ευζωία των ζώων συντροφιάς. ΦΕΚ Α’ 169/18.09.2021.
– Ό.π. (διατάξεις περί αναπαραγωγής δεσποζόμενων ζώων).
– Singer Peter. 1975. Απελευθέρωση των Ζώων. Αθήνα: Αντιγόνη
– Donaldson Sue, Kymlicka Will. 2011. Ζωόπολις: Μια πολιτική θεωρία για τα δικαιώματα των ζώων. Αθήνα: Πόλις.
– FAO. 2014. Dog Population Management.
– ICAM Coalition. 2019. Humane Dog Population Management Guidance.
* το σχήμα ανήκει στον κ. Ιωάννη Γαϊτανάκη, προϊστάμενο της δημοτικής αστυνομίας του δήμου Ιεράπετρας και απόφοιτο του ΔΠΜΣ “Ζώα: Ηθική, Δίκαιο και Ευζωία”
Related Posts
Επιχορήγηση στο Σύλλογο Φίλων Φιλαρμονικής δήμου Παγγαίου →
Προμήθεια μέσων προστασίας στον δήμο Παγγαίου →
Τετέλεσται …η κτηνοτροφία στην ΑΜ-Θ →
