Ετοιμάζεται η Νικήσιανη για τους Αράπηδες
ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ 6 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΑΥΛΙΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ
Το πανάρχαιο έθιμο αναβιώνει στις 6 Ιανουαρίου, στη Νικήσιανη του Δήμου Παγγαίου.
Μας παραπέμπει ευθέως στις λατρευτικές συνήθειες που επικρατούσαν στο Παγγαίο. Συμβολίζει τη μάχη της ζωής και του θανάτου, τη γονιμότητα και την έναρξη μιας νέας εποχής.
Οι Αράπηδες, ντυμένοι με προβιές και ζωσμένοι με «τα τσάνια», χωρίζονται σε δύο ομάδες, με δύο αρχηγούς να τους οδηγούν, και βγαίνουν στα σοκάκια του χωριού. Το βήμα τους είναι αργό και επιβλητικό προκαλώντας εκκωφαντικό θόρυβο, για να ξορκίσουν το κακό και να φέρουν το αισιόδοξο μήνυμα της ζωής. Οι δύο ομάδες ενώνονται στο χώρο που κορυφώνεται το έθιμο, όπου και τους περιμένει ο κόσμος. Οι δύο αρχηγοί παλεύουν, μέχρι την τελική πτώση του ενός. Ακολουθεί μυσταγωγία γύρω από τον πεσμένο αρχηγό και ολοκληρώνεται με την ανάστασή του. Χαρούμενοι όλοι βγάζουν τις «μπαρμπότες», αποκαλύπτοντας τα πρόσωπά τους και στήνουν έναν ξέφρενο κυκλικό χορό.
Σύμφωνα με την παράδοση η πτώση του Αράπη συμβολίζει τον θάνατο του Διονύσου από τους Τιτάνες και την αδράνεια της φύσης κατά τους χειμερινούς μήνες, ενώ η έγερσή του, την ανάσταση του Διονύσου από τον Δία και το ξύπνημα της φύσης με τον ερχομό της άνοιξης.
Η αναβίωση και διάσωση του εθίμου του «Αράπηδων» γίνεται από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Νικήσιανης «Αράπης».
Ακολουθεί χορός με παραδοσιακά τραγούδια της περιοχής.
Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ
Ανήμερα των Φώτων, εκεί που το Παγγαίο σκεπάζεται από χειμωνιάτικη σιωπή και η ανάσα του βουνού γίνεται ένα με τον παγωμένο αέρα, η Νικήσιανη δεν γιορτάζει απλώς.
Ξυπνά.
Και μαζί της ξυπνά ένα έθιμο που δεν το παρακολουθείς, το νιώθεις.
Από τις πλαγιές του βουνού, σαν να ξεπηδούν από άλλον χρόνο, οι Αράπηδες αρχίζουν την κάθοδό τους.
Κωδωνοφόροι, επιβλητικοί, μυστηριακοί.
Τα βαριά κουδούνια τους σπάνε τη σιωπή και ο ήχος τους κυλάει μέσα στα σοκάκια σαν κάλεσμα αρχέγονο. Δεν είναι απλός θόρυβος∙ είναι ρυθμός, είναι παλμός, είναι η καρδιά του τόπου που χτυπά δυνατά.
Η πομπή κατεβαίνει προς την καρδιά του χωριού και κάθε βήμα μοιάζει να ενώνει το παρελθόν με το παρόν. Πρόσωπα σκεπασμένα, μορφές δυνατές, μια τελετουργία που κουβαλά μνήμη, πίστη και δέος.
Οι Αράπηδες δεν εμφανίζονται για να εντυπωσιάσουν.
Εμφανίζονται για να θυμίσουν.
Να ξορκίσουν το κακό, να φέρουν καλοτυχία, να εξαγνίσουν τη γη με τον ήχο των κουδουνιών τους, ανήμερα που τα νερά αγιάζονται και οι άνθρωποι προσμένουν το φως.
Όποιος βρεθεί στη Νικήσιανη εκείνη τη μέρα, δεν μένει θεατής.
Παρασύρεται.
Στέκεται ανάμεσα σε ήχους, κινήσεις και βλέμματα που δεν χρειάζονται εξηγήσεις. Το έθιμο του Αράπη δεν περιγράφεται.
Βιώνεται.
Αν θέλεις να δεις πώς ένα ορεινό χωριό του Παγγαίου μεταμορφώνεται σε σκηνή μυσταγωγίας, αν θέλεις να ακούσεις τον ήχο που ανεβαίνει από τα βάθη του χρόνου και να αισθανθείς το ρίγος μιας παράδοσης ζωντανής, τότε ανήμερα των Φώτων η Νικήσιανη σε περιμένει.
Γιατί , όταν κατεβαίνουν οι Κωδωνοφόροι από το βουνό, το έθιμο δεν περνά… σε κατακτά.
Related Posts
Έθιμα Πρωτοχρονιάς σε Μυρτόφυτο και Ποδοχώρι →
Πέτρινα γεφύρια του Παγγαίου →
Οι χορωδίες του Παγγαίου στην Ονειρούπολη →
