Ασυμβίβαστα φέρνει ο νέος νόμος για τους Δήμους
Με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ν. 5314/2026), οι κανόνες για τα ασυμβίβαστα παραμένουν αυστηροί με επίκεντρο τη διαφάνεια και την αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων.
Η αποδοχή απαγορευμένων καθηκόντων επιφέρει έκπτωση από το αξίωμα μετά από απόφαση δικαστηρίου.Οι βασικές κατηγορίες ασυμβίβαστων για τους αιρετούς (Δημάρχους, δημοτικούς/κοινοτικούς συμβούλους) περιλαμβάνουν:
- Δημόσιοι και Δημοτικοί Υπάλληλοι: Υπάλληλοι του Δημοσίου, ΝΠΔΔ ή ΟΤΑ δεν μπορούν να εκλεγούν ή να διατηρήσουν το αξίωμα στον οικείο δήμο ή περιφέρεια όπου υπηρετούν, εκτός εάν έχουν θέσει υποχρεωτική μακροχρόνια άδεια άνευ αποδοχών.
- Συμβάσεις με τον Δήμο: Ισχύει ασυμβίβαστο για όσους έχουν συνάψει συμβάσεις έργου, προμηθειών ή μελετών με τον οικείο Δήμο, συμπεριλαμβανομένων εταιρειών στις οποίες είναι μέτοχοι ή διαχειριστές.
- Οφειλές (Άρθρο 43): Προβλέπεται ασυμβίβαστο λόγω βεβαιωμένων ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τον Δήμο.
- Ειδικές Θέσεις: Ιδιαίτεροι κανόνες ισχύουν για το αξίωμα του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης (σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 152 του Ν. 5314/2026).
Η διαπίστωση του ασυμβίβαστου γίνεται από το αρμόδιο Διοικητικό Πρωτοδικείο, οδηγώντας σε αυτόματη έκπτωση του προσώπου από τα καθήκοντά του.
Οι σημαντικότερες αλλαγές
Η εγκύκλιος αναδεικνύει πέντε βασικές αλλαγές στο καθεστώς των αιρετών:
1. Αυτόματη αναστολή καθηκόντων για δημοσίους υπαλλήλους
Για δημάρχους και αντιδημάρχους που είναι:
- δημόσιοι υπάλληλοι,
- γιατροί του ΕΣΥ,
- στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων,
- ένστολο προσωπικό των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού,
δεν χορηγείται πλέον ειδική άδεια, αλλά αναστέλλεται αυτοδίκαια η άσκηση των υπηρεσιακών τους καθηκόντων για όλη τη διάρκεια της θητείας τους, με σχετική διαπιστωτική πράξη της υπηρεσίας τους. Ο χρόνος αυτός θεωρείται πραγματική δημόσια υπηρεσία.
2. Νέα επιλογή για εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα
Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες αφορά δημάρχους και αντιδημάρχους που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα.
Πλέον μπορούν να επιλέξουν:
- είτε να λάβουν ειδική άδεια άνευ αποδοχών για όλη τη θητεία και να εισπράττουν αντιμισθία από τον δήμο,
- είτε να συνεχίσουν να εργάζονται κανονικά και να λάβουν ειδική άδεια 60 ημερών κατ’ έτος, επιπλέον της κανονικής τους άδειας, λαμβάνοντας έξοδα παράστασης αντί αντιμισθίας.
Ειδικά για την τρέχουσα δημοτική περίοδο, οι δήμαρχοι του ιδιωτικού τομέα μπορούν, μέχρι τις 9 Ιουλίου 2026, να επιλέξουν να συνεχίσουν να λαμβάνουν τις πλήρεις αποδοχές της εργασίας τους αντί της αντιμισθίας.
3. Αλλάζει το καθεστώς για προέδρους Δημοτικών Συμβουλίων και Συμπαραστάτες
Ο νέος Κώδικας καταργεί το προηγούμενο σύστημα ειδικής άδειας για όλη τη θητεία.
Πλέον οι:
- πρόεδροι δημοτικών συμβουλίων,
- Συμπαραστάτες του Δημότη και της Επιχείρησης,
εργάζονται κανονικά στις υπηρεσίες τους και δικαιούνται:
- ειδική άδεια 60 ημερών κατ’ έτος,
- έξοδα παράστασης.
Παράλληλα, οι πρόεδροι και οι εκπρόσωποι δημοτικών κοινοτήτων λαμβάνουν πλέον έξοδα παράστασης αντί των εξόδων κίνησης που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
4. Νέα άδεια για τους επικεφαλής των παρατάξεων της μειοψηφίας
Για πρώτη φορά θεσμοθετείται ειδική άδεια για τους επικεφαλής των δημοτικών παρατάξεων της μειοψηφίας.
Η άδεια ανέρχεται σε:
- 30 εργάσιμες ημέρες κατ’ έτος,
- επιπλέον της κανονικής άδειας,
- καθώς και ανεξάρτητα από την άδεια συμμετοχής στις συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου και της Δημοτικής Επιτροπής.
5. Περιορισμός στους άμισθους αντιδημάρχους
Η εγκύκλιος επισημαίνει ότι άμισθοι αντιδήμαρχοι δεν μπορούν να είναι πρόσωπα που υπάγονται στις κατηγορίες του άρθρου 294 του Κώδικα, δηλαδή όσοι προβλέπεται να τεθούν σε αναστολή καθηκόντων ή να λάβουν ειδική άδεια λόγω της εργασιακής τους ιδιότητας.
Ειδικές άδειες
Η εγκύκλιος συγκεντρώνει αναλυτικά ποιοι δικαιούνται ειδικές άδειες:
Άδεια 60 ημερών κατ’ έτος
Τη δικαιούνται μεταξύ άλλων:
- δήμαρχοι και αντιδήμαρχοι ιδιωτικού τομέα που συνεχίζουν να εργάζονται,
- εργαζόμενοι ΙΔΟΧ στο Δημόσιο,
- πρόεδροι δημοτικών συμβουλίων,
- Συμπαραστάτες του Δημότη και της Επιχείρησης.
Άδεια 30 ημερών κατ’ έτος
Χορηγείται σε:
- επικεφαλής παρατάξεων,
- προέδρους συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων,
- εκπροσώπους δημοτικών κοινοτήτων.
Η άδεια:
- χορηγείται με πλήρεις αποδοχές,
- μπορεί να λαμβάνεται και τμηματικά,
- θεωρείται πραγματικός χρόνος υπηρεσίας,
- είναι υποχρεωτική για τον εργοδότη μετά από αίτηση του αιρετού.
Άδεια συμμετοχής στις συνεδριάσεις
Όλα τα μέλη:
- του Δημοτικού Συμβουλίου,
- της Δημοτικής Επιτροπής,
- καθώς και ο Συμπαραστάτης όταν καλείται,
δικαιούνται να απουσιάζουν από την εργασία τους την ημέρα της συνεδρίασης, ανεξάρτητα αν αυτή πραγματοποιείται εντός ή εκτός του εργασιακού τους ωραρίου.
Η άδεια αυτή είναι επιπλέον των 30 ή 60 ημερών ειδικής άδειας.
Αντιμισθία και έξοδα παράστασης
Η εγκύκλιος εισάγει σαφή διάκριση μεταξύ:
- αντιμισθίας, που λαμβάνουν κυρίως όσοι έχουν αναστολή καθηκόντων ή επιλέγουν ειδική άδεια άνευ αποδοχών,
- και εξόδων παράστασης, που λαμβάνουν όσοι συνεχίζουν να εργάζονται ή κατέχουν συγκεκριμένα αιρετά αξιώματα.
Παράλληλα προβλέπεται ότι:
- δεν μπορεί κάποιος να λαμβάνει ταυτόχρονα αντιμισθία και έξοδα παράστασης για άλλη ιδιότητα,
- όσοι δικαιούνται έξοδα παράστασης από περισσότερες ιδιότητες πρέπει να επιλέξουν μόνο μία,
- υπάρχει δυνατότητα παραίτησης ή παραχώρησης των ποσών για κοινωνικό σκοπό.
Αποζημίωση συνεδριάσεων
Οι δημοτικοί σύμβουλοι που δεν λαμβάνουν αντιμισθία ή έξοδα παράστασης εξακολουθούν να δικαιούνται αποζημίωση συμμετοχής:
- έως δύο συνεδριάσεις Δημοτικού Συμβουλίου τον μήνα,
- έως τέσσερις συνεδριάσεις Δημοτικής Επιτροπής,
- καθώς και για τις συνεδριάσεις λογοδοσίας.
Το ανώτατο ποσό ορίζεται:
- έως 50 ευρώ ανά συνεδρίαση Δημοτικού Συμβουλίου (ή 40 ευρώ όταν η κατοικία απέχει λιγότερο από 10 χλμ.),
- έως 30 ευρώ ανά συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής.
Τι πρέπει να κάνουν οι δήμοι
Η εγκύκλιος καλεί τους δήμους να προχωρήσουν άμεσα στην εφαρμογή των νέων διατάξεων και ειδικότερα:
- στην έκδοση των απαιτούμενων διαπιστωτικών πράξεων αναστολής καθηκόντων,
- στην ενημέρωση όλων των αιρετών,
- στην προσαρμογή των διαδικασιών χορήγησης ειδικών αδειών,
- καθώς και στη λήψη νέων αποφάσεων των δημοτικών συμβουλίων για τον καθορισμό των αποζημιώσεων συμμετοχής στις συνεδριάσεις.
Related Posts
Στη Μεσορόπη ο Σταύρος Φλώρος… →
Από πρόεδρος παππάς ο Ανέστης Προβατίδης →
Μαθήτρια του Λυκείου Νικήσιανης κέρδισε ποδήλατο →
