Ανεμογεννήτριες στο Σύμβολο Όρος του Ορφανού;

Η ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ ΓΙΑ ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΜΑΣ

Κατά πλειοψηφία, με παρατηρήσεις που έχουν να κάνουν με την χωροθέτηση και τον κορεσμό συγκεκριμένων περιοχών, εγκρίθηκε το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων από το Περιφερειακό Συμβούλιο ΑΜΘ την Δευτέρα 29 Ιουνίου.

Ποια είναι η υφιστάμενη κατάσταση

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του Συστήματος Μεταφοράς 2024 – 2033 (ΔΠΑ) του ΑΔΜΗΕ, η ΠΑΜΘ εμφανίζει σημαντική εγκατεστημένη ισχύ σε όλες τις κατηγορίες ΑΠΕ που συνδέονται τόσο στο Σύστημα Μεταφοράς του ΑΔΜΗΕ όσο και στο Δίκτυο Διανομής (ΔΕΔΔΗΕ).

Το συνολικό άθροισμα εγκατεστημένης ισχύος από ΑΠΕ στην Περιφέρεια ανέρχεται σε περίπου 1.800 MW.

Το σύνολο των εγκαταστάσεων αιολικής ενέργειας ανέρχεται στα 532,4 MW, της ηλιακής ενέργειας στα 1.189,4 MW, ενώ οι λοιπές ΑΠΕ & ΣΗΘΥΑ ανέρχονται στα 76,2 MW.

Αξίζει να σημειωθεί πως στις περιοχές καταλληλότητας για την εγκατάσταση αιολικών, εφόσον πληρούνται τα χωροταξικά και περιβαλλοντικά κριτήρια, βρίσκεται όλη η Ροδόπη, ο Έβρος και το μεγαλύτερο μέρος της ΠΕ Ξάνθης, αλλά μόνο δύο κοινότητες (Προσοτσάνης και Σιταγρών) από τη Δράμα και μία (Ορφανού) στο Σύμβολο Όρος στο Παγγαίο στην Καβάλα.

Τι αλλάζει στο ειδικό χωροταξικό

Στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο ΑΠΕ έχουν εμπλουτιστεί οι περιοχές αποκλεισμού για τις εγκαταστάσεις ΑΠΕ. Σε όλες τις τεχνολογίες (αιολικά, φωτοβολταϊκά, ΜΥΗΕ, βιομάζα, γεωθερμία, αποθήκευση) προστίθενται νέες κατηγορίες αποκλεισμού όπως τα Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και οι Περιοχές Άνευ Δρόμων.

Η διεύρυνση αυτή διασφαλίζει την προστασία περιοχών με υψηλό φυσικό και οικολογικό ενδιαφέρον, που αφορά άμεσα την ΠΑΜΘ λόγω των διευρυμένων εκτάσεων υψηλής περιβαλλοντικής σημασίας και αξίας. Επίσης, προστέθηκαν νέες μορφές ΑΠΕ (Υπεράκτια Αιολικά Πάρκα, Θαλάσσιοι Πλωτοί Φωτοβολταϊκοί Σταθμοί, Ηλιοθερμικοί Σταθμοί).

Η θεσμική αναγνώριση αυτών των τεχνολογιών δημιουργεί για πρώτη φορά ρυθμιστικό πλαίσιο για ενδεχόμενη αξιοποίηση του θαλάσσιου χώρου.

Παράλληλα, προστέθηκαν οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας. Η θεσμοθέτηση ζωνών αποκλεισμού και κριτηρίων χωροθέτησης για συστήματα αποθήκευσης αντιμετωπίζει ένα θέμα με ιδιαίτερη σημασία για την ΠΑΜΘ δεδομένου της υψηλής παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ.

Θεσπίζεται ανώτατο ποσοστό 1,5% κάλυψης εδάφους από φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις ανά Περιφερειακή Ενότητα.

Πρόκειται για το πρώτο ποσοτικό όριο που τίθεται ειδικά για τις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, τεχνολογία για την οποία το ισχύον πλαίσιο δεν προβλέπει κανέναν αντίστοιχο περιορισμό.

Η επιβολή ανώτατου ποσοστού αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τις Περιφερειακές Ενότητες της ΠΑΜΘ που έχουν ήδη συγκεντρώσει σημαντικό όγκο αδειοδοτημένης φωτοβολταϊκής ισχύος.

Οι προτάσεις της υπηρεσίας Στην εισήγησή της η υπηρεσία τονίζει την ανάγκη η ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) να διέπεται από τις αρχές της χωρικής ισορροπίας, της βιώσιμης ανάπτυξης και της πρόληψης των σωρευτικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Παράλληλα, η χωροθέτηση των σχετικών έργων θα πρέπει να διασφαλίζει την προστασία των τοπικών κοινωνιών και τη συμβατότητα με τις υφιστάμενες οικονομικές δραστηριότητες, ώστε η ενεργειακή μετάβαση να επιτυγχάνεται χωρίς να υπονομεύεται η κοινωνική συνοχή και η αναπτυξιακή προοπτική της Περιφέρειας.

Ανάμεσα στις προτάσεις της είναι επίσης η αναστολή εγκατάστασης ΑΠΕ σε αναδασωτέες περιοχές, καθώς και θεσμοθέτηση Περιφερειακών Φορέων – Παρατηρητηρίων ΑΠΕ, αρμόδιων για την εξειδίκευση των κατευθύνσεων του ΕΧΠ ΑΠΕ σε περιφερειακό επίπεδο.

Ακόμα προτείνει την σύνταξη συνοδευτικών παραρτημάτων για τα ΠΧΠ, προκειμένου να εξετασθούν τα κατάλληλα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά που παρουσιάζει η κάθε Περιφέρεια, αλλά και χωρική περιγραφή και χαρτογραφική αποτύπωση των Περιοχών Επιτάχυνσης.

Επίσης κρίνει πως χρειάζεται η διευκρίνηση των τουριστικά ανεπτυγμένων περιοχών, η σύνδεση με Πολεοδομικό Σχεδιασμό 1ου επιπέδου, η διαχείριση σωρευτικών επιπτώσεων σε κορεσμένες περιοχές, η ενίσχυση του δικτύου μεταφοράς ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης, και η θεσμοθέτηση πλαισίου χωροθέτησης για την κυματική και λοιπές μορφές θαλάσσιας ενέργειας.

Ο Περιφερειάρχης κ. Χριστόδουλος Τοψίδης τόνισε πως στο θέμα αυτό ακολουθούν την εισήγηση και τις παρατηρήσεις της υπηρεσίας. Παρατήρησε δε πως το χωροταξικό δε δίνει κατευθύνσεις για συγκεκριμένες περιοχές, εκτός αυτών που εξαιρούνται, και επισήμανε πως πρόθεσή τους είναι να γίνει μια σωστή διαχείριση όλων των ΑΠΕ στην περιοχή μας. Σε αυτό το πνεύμα είναι και οι προτάσεις της υπηρεσίας, ώστε να υπάρχει ισόρροπη ανάπτυξη ΑΠΕ στην περιοχή.

Την αντίθεση της Ανεξάρτητης Ενωτικής πρωτοβουλίας εξέφρασε ο Περιφερειακός Σύμβουλος κ. Δημήτρης Λυμπεράκης.