Αναβίωσαν στις Ελευθερές τα Μαζίδια
ΟΠΩΣ ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΜΕΡΑ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΣΤΟΝ ΠΑΛΙΟ ΟΙΚΙΣΜΟ
Τα Μαζίδια είναι παραδοσιακό, θρησκευτικό έθιμο που αναβιώνει την τρίτη ημέρα του Πάσχα στον παλιό οικισμό στις Ελευθερές, Παγγαίου, στην Καβάλα.
Το όνομα του προέρχεται από τον ομώνυμο λόφο «Μαζίδια», κατά μήκος του οποίου διεξάγεται το έθιμο.
Χρονολογείται από την Τουρκοκρατία και σχετίζεται με την αρχή της καλλιεργητικής περιόδου. Δεν υπάρχει μνήμη για την ακριβή έναρξη και προέλευσή του.
Ωστόσο, οι γραπτές πηγές φανερώνουν ότι το ίδιο έθιμο τελούνταν αρχικά στο παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη (στα σημερινά νεκροταφεία του χωριού) και κατόπιν μεταφέρθηκε στον απέναντι λόφο που ονομάζεται «Μαζίδια».
Περιγραφή
Το έθιμο τελείται την τρίτη ημέρα του Πάσχα μετά τη Θεία Λειτουργία. Οι κάτοικοι μεταφέρουν στα χέρια τα εικονίσματα από την εκκλησία των Αγίων Ταξιαρχών προς το ξωκλήσι των Αγίων Ραφαήλ, Ειρήνης και Νικολάου που βρίσκεται στον λόφο «Μαζίδια». Εκεί τα τοποθετούν στη σειρά και κάνουν Αγιασμό και Αρτοκλασία για να έχουν μια καλή σοδιά. Στη συνέχεια επιστρέφουν στην εκκλησία των Ταξιαρχών. Ακολουθεί γλέντι στην πλατεία του παλιού παραδοσιακού οικισμού κάτω από την εκκλησία με γλυκά και κεράσματα που έχουν φτιάξει οι γυναίκες του χωριού.
Πρώτοι σέρνουν τον χορό οι μεγαλύτεροι σε ηλικία κάτοικοι, οι οποίοι διέσωσαν μέσω της προφορικής παράδοσης το μακροσκελές τραγούδι «Ήρθε μάνα μ΄ η άνοιξη/ Νεκροφίλημα».
Ακολουθούν τρία ακόμα τραγούδια: «Τα 24 γράμματα», ο «Δράκος» και η «Βαγιώ» από τους υπόλοιπους κατοίκους και τον τοπικό πολιτιστικό σύλλογο.
Τα τραγούδια του εθίμου
Ήρθε μάνα μ΄ η άνοιξη / Νεκροφίλημα (συρτός)
Πρόκειται για μια παραλογή, σύμφωνα με την οποία, μια Μεγάλη Πέμπτη το άλογο ενός νέου ξέθαψε μια κοπέλα νεκρή που μόλις είχε θαφτεί.
Ο νέος εντυπωσιάστηκε από την ομορφιά της και την πλησίασε για να τη φιλήσει.
Το Πάσχα που πήγε στην εκκλησία με την οικογένειά του, τα αντικείμενα άρχισαν να τρίζουν και να πέφτουν, επειδή είχε ατιμάσει τη νεκρή κοπέλα.
Τότε αναγκάστηκε να αποκαλύψει το αμάρτημά του για να λυτρωθεί.
Στίχοι:
Ήρθε, μάνα μ’, η άνοιξη, ο Μάης, το καλοκαίρι,
που πρασινίζουν, μάνα μ’, τα βουνά και λουλουδίζουν οι κάμποι[…]
Όλοι φιλούσαν, μάνα μ’, το Σταυρό και τ’ Άγια Ευαγγέλια
κι εγώ έσκυψα, μάνα μ’, και φίλησα ματούδια αραχνιασμένα.
Ο ΚΥΚΛΙΚΟΣ ΧΟΡΟΣ ΣΕ ΒΙΝΤΕΟ


